U Republici Srpskoj ugašeno 506 preduzeća – porast za čak 58%
Tokom prošle godine u Republici Srpskoj ugašeno je 506 preduzeća, što je za 58,3 odsto više u odnosu na 2024. godinu, kada je ođavljeno 295 preduzeća, a kako kažu naši sagovornici, svako zatvaranje preduzeća predstavlja ozbiljan udarac za privredu i ekonomiju Srpske.
Prema zvaničnim podacima Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF), u istom periodu je zabilježen i blagi pad broja novoprijavljenih firmi u Srpskoj. Naime, prošle godine registrovano je ukupno 1.039 preduzeća, dok je u 2024. godini broj novoosnovanih bio 1.023.
Kada je riječ o Banjaluci, prema podacima APIF-a, broj novoprijavljenih firmi u prošloj godini je 501, što je porast u odnosu na godinu dana ranije, kada ih je bilo 462. Međutim, broj ođavljenih firmi u Banjaluci takođe je u porastu, te ih je prošle godine bilo 163, dok je u 2024. godini ugašeno 104 preduzeća.
Iz APIF-a navode da ovi podaci ukazuju na određene oscilacije u poslovnom okruženju te da se trendovi otvaranja i zatvaranja firmi razlikuju po regijama i đelatnostima
Globalna ekonomska kriza
Zoran Škrebić, predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske, kazao je za „Nezavisne novine“ da je do smanjenja broja firmi u Republici Srpskoj došlo usljed globalne ekonomske krize.
– Sve se to prenijelo i na naše prostore, odnosno na Republiku Srpsku, i imalo je uticaja na smanjenje broja zaposlenih u prerađivačkoj industriji, iako ukupan broj zaposlenih nije značajnije smanjen – rekao je Škrebić.
Dodao je da se ovakav trend vjerovatno neće značajnije promijeniti ni u ovoj godini, te da, s obzirom na trenutnu situaciju, postoje izgledi da se negativna kretanja nastave. Kako je pojasnio, na smanjenje broja preduzeća u Srpskoj utiče i rast prosječnih plata, koje su u proteklih pet godina povećane za 60 do 70 odsto.
Milenko Stanić, ekonomista, kazao je ranije za „Nezavisne novine“ da privredne aktivnosti godinama unazad nastavljaju ozbiljno da padaju.
– Generalno, privredna struktura imala je niže stope privrednog rasta prošle godine, a kao rezultat toga dolazi do zatvaranja i preduzeća, ali i do pada broja zaposlenih – kazao je Stanić.
Prema njegovim riječima, to su parametri koji idu jedni sa drugima.
– I svako zatvaranje preduzeća je ozbiljan udarac za privredu i ekonomiju Srpske – kazao je Stanić.
Komentarišući podatak da je u Banjaluci došlo do porasta broja novootvorenih firmi, Stanić navodi da to ukazuje na koncentraciju stanovništva i privrednih aktivnosti u manjem broju urbanih sredina.
– Banjaluka i Bijeljina zadržavaju određenu privrednu dinamiku, dok manji gradovi i opštine sve više zamiru. Nema novih privrednih aktivnosti, a dolazi i do intenzivnijeg iseljavanja stanovništva. Čak i pozitivan podatak o većem broju otvorenih firmi u Banjaluci ima svoju negativnu stranu, jer ukazuje na proces pražnjenja i ekonomske centralizacije Republike Srpske – rekao je tada Stanić.
